اطلاعات کاربردی

انواع شیر یکطرفه و کاربرد آن ها

کاربرد شیر یکطرفه

لوله و اتصالات:

اتصالات مجموعه قطعاتی است که در سیستم های لوله کشی و خط لوله جهت اتصال دو لوله، انشعاب از مسیر اصلی(Header)، مسدود کردن جریان، تغییر سایز لوله، تغییر جهت و… یا ترکیبی از عملیات های فوق مورد استفاده قرار می گیرند. سایز و ضخامت اتصالات با توجه به سایز و ضخامت لوله ای که به آن متصل می شوند مشخص می گردد.شیر آلات یکی از انواع اتصالات هستند که خود آنها نیز به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند.

شیر یک طرفه:

این نوع شیر ها به اختصار NRV(Non-return valve) نیز معرفی می شوند. نوعی شیر صنعتی است که در آن سیال می تواند گاز یا مایعی باشد که در یک جهت حرکت می کند و اگر سیال برگشت کند، مسیر حرکت مسدود می شود. به عبارتی هرگاه فشار خروجی از فشار ورودی بیشتر شود شیر به صورت اتوماتیک بسته می شود.
شیرهای یک طرفه بر اساس نوع عملکرد به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند:

شیر یکطرفه لولایی(دریچه ای/ شیر پروانه ای):

نوع عملکرد در آن ها به گونه ای است که هرگاه فشار جریان بالادست از پایین دست بیشتر باشد شیر باز می شود و زمانی که جریان برگشتی فشار بالاتری داشته باشد شیر بسته می شود. این نوع شیرها دارای مصارف متعددی هستند. ساختار این نوع شیر ها به این گونه است که دو نیمه که یک دیسک را تشکیل می دهند از مرکز به سمت یکدیگر جمع می شوند، بافشار رفت باز و با فشار برگشت بسته می شوند.در رابطه با خصوصیات آنها می توان به وزن کم، ساختمان فشرده و حجم کم اشاره کرد، به علاوه هزینه نصب و تعمیرات در آنها نسبت به انواع دیگر شیرهای یکطرفه کمتر است.

شیر یکطرفه لولایی ویفری(دریچه ای صفحه ای):

تفاوت این نوع شیر یکطرفه با شیر یک طرفه لولایی استاندارد در نوع بدنه ی آن است که دیسکی در بالای شیر به بدنه قلاب شده است و با فشار سیال حرکت می کند و در صورت افت فشار شیر، مسیر شیر به صورت خودکار بسته می شود. در سیستم تاسیسات به دلیل عدم فضای کافی از این نوع شیر استفاده می شود. در رابطه با مزایای این نوع شیر می توان به وزن کم و ابعاد کوچک اشاره کرد در نتیجه تعمیر و نگهداری آن راحت تر می باشد. البته این نوع شیر یکطرفه برای خطوطی که سرعت سیال پایین نباشد و جریان سیال ضربانی باشد مناسب نیست زیرا در این صورت در اثر باز و بسته شدن مداوم دیسک ،باعث می شود متعلقات شیر تخریب شوند.

شیر یک طرفه فشاری(شیر توپی/کره ای):

طراحی نشیمن گاه بسیار شبیه شیرهای کروی است اجزا این نوع شیر یک طرفه شامل یک پیستون یا یک کره است که به جای دیسک به کار می رود. کره یا پیستون در این شیرها کاملا در نشیمن گاه قرار می گیرد و هم به صورت عمودی، هم افقی می توانند در خط لوله نصب شوند. نحوه عملکرد آنها بر اساس اصل جاذبه است به این صورت که هنگامی جریان در زیر نشیمن گاه ایجاد می شود کره را از نشیمن گاه جدا می کند وسیال از اطراف توپ عبور می کند و در صورت توقف یا برگشت جریان، کره یا پیستون به دلیل نیروی جاذبه موجود به پایین می آید، به نشیمن گاه می چسبد و باعث آب بندی و جلوگیری از بازگشت جریان می شود. با توجه به این ساختار و عملکرد این نوع از شیر های یک طرفه برای سرویس هایی که در آنها جریان، فشار و سرعت بالایی دارد و ویسکزیته ی سیال بالا باشد مناسب هستند.
در مدل پیستونی:
از لحاظ ظاهری شبیه شیر فلکه می باشند در ساختار آن یک فنر به کار می رود تا دیسک را در حالت بسته نگه دارد و شیر تنها زمانی اجازه عبور جریان سیال را می دهد که فشار در بالادست به اندازه کافی زیاد باشد. ، جریان سیال باعث می شود پیستون به سمت بالا برود و در صورت برگشت سیال دریچه بسته شود. در این نوع از شیر ساچمه ای و زاویه دار استفاده می شود که از پدیده ی لرزشی که از فشار در مسیر خط لوله ایجاد می شود جلوگیری کند.

شیر یکطرفه دیافراگمی:

در ساختار آن از یک دیافراگم لاستیکی ساده قابل انعطاف که در یک قسمت مخروطی در محل عبور جریان قرار داده شده استفاده می گردد. وقتی جهت جریان به سمت جلو باشد دیافراگم را از قسمت اصلی خود جدا کرده و به سمت درون خط منحرف می کند. زمانی که جریان وجود نداشته باشد دیافراگم به حالت اصلی خود بازگشته و مسیر را می بندد.

انتخاب شیر یکطرفه بر اساس کاربرد:

شیر های یک طرفه دارای ساختار ساده ای هستند. اما انتخاب نادرست نوع آنها باعث به وجود آمدن شرایط بحرانی می شود. از عوامل موثری که در سیستم اثرگذارند و برای انتخاب شیر مورد توجه قرار می گیرند می توان به دما، نوع سیال، حداقل و حداکثر سیال ورودی، افت فشار مجاز در درون شیر، موقعیت و وضعیت شیر در سیستمخط لوله اشاره کرد.

کاربرد شیرهای یک طرفه:

در موقعیت هایی که مایعات برای حفظ ایمنی باید در یک جهت عبور کنند و از جریان معکوس جلوگیری شود استفاده می شوند.در خط تخلیه تجهیزات دوار مانند: پمپ ها و کمپرسورها و همچنین صنایع نیروگاهی، کشاورزی، فاضلاب، موتورخانه، تصفیه خانه آب و دیگر کاربردهای صنعتی.

متریال مورد استفاده برای تهیه شیرهای یک طرفه:

جنس شیرهای یکطرفه به طور معمول از فلزات: برنج، چدن، فولاد، استیل ، نیکل، آلومینیوم و برنز است.

مزایای شیر یک طرفه:

برای انواع سیال می توان این شیر را به صورت عمودی نیز استفاده کرد و همچنین عدم نیاز به اپراتور، امکان تعمیر در خط لوله، گسترده کاربرد و قابلیت کار در فشار کم نیز از مزایای دیگر این نوع شیرها به حساب می آیند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *